مفاهیم کلیدی در باستانشناسی جدید (قسمت اول)

ماهیت باستانشناسی (توضیح در مقابل توصیف)

در واقع با ظهور باستانشناسی جدید در دهه ۶۰ میلادی تحولی در ماهیت این رشته بوجود آمد و محققین سعی نمودند تا با توضیح داده های مادی به بازسازی گذشته بپردازند. پیش از این سعی بر این بود تا فقط به گردآوری و توصیف داده های مادی پرداخته شود. در واقع این گروه از باستانشناسان بدون هیچ گونه کوشش جدی سعی می نمودند تا با توصیف ساده و صرف به بازسازی چگونگی زندگی مردمان گذشته بپردازند. در این میان آنها همچنین سعی می نمودند تا با دخل و تصرف در داده های مادی آنها را مطابق میل و سلیقه خویش تفسیر کنند. با ظهور باستانشناسی جدید که ارتباطی تنگاتنگ با سایر علوم همچون شیمی، فیزیک، زیست شناسی و غیره دارد، این وضع در کشورهای آمریکایی و اروپایی متحول شد و توصیف صرف جای خویش را به توضیح سپرد. باستانشناسان با دیدگاه توضیحی معتقدند که داده های مادی که از کاوشها و بررسیهای باستانشناسی بدست می آیند به تنهایی چیزی برای گفتن در خصوص گذشته ندارند و توصیف صرف و ساده به تنهایی نمی تواند به بازسازی گذشته بپردازد. آنها معتقدند که با توسعه چهارچوب نظری در باستانشناسی می توان به آن سوی بازمانده های مادی دست یافت. در واقع چهارچوب نظری از بیهوده گوییهای باستانشناسان جلوگیری می نماید. قابل ذکر است هم اکنون دانشگاههایی در کشورهای آمریکا و اروپایی وجود دارند که هنوز به توصیف داده ها اکتفاء می کنند. در واقع باستانشناس توصیفی سعی می کند تا نتیجه را در ابتدا داشته باشد و مواد و داده های باستانی را بر اساس نتیجه خویش مرتب می کند. از دید اینگونه باستانشناسان ارائه فرضیه فقط و فقط برای رعایت صوری روشهای علمی می باشد. برای اینگونه باستانشناسان رد فرضیات کاری غیر علمی محسوب می شود و آن را در شان و منزلت خویش نمی بینند. در حالی که باستانشناسان جدید رد فرضیه و یا فرضیات خویش را نیز حرکتی علمی و مثبت در نظر می گیرند. باستانشناسان سنتی برای رسیدن به نتیجه مورد نظرشان داده هایی که ممکن است نظر آنان را مخدوش کنند را یا از بین می برند و یا پنهان می نمایند.